Wzgórze Świątynne podlega izraelskiej władzy w zakresie bezpieczeństwa, natomiast jordański Waqf administruje muzułmańskimi sprawami religijnymi i islamskimi budowlami sakralnymi. Deklarowana przez Izrael polityka status quo zezwala na wizyty niemuzułmanów, ale zakazuje im praktyk religijnych na terenie kompleksu; muzułmanie mogą się tam modlić. Congressional Research Service opisuje tę politykę i jej historyczne korzenie, zaznaczając, że określenie „status quo” obejmuje zbiór praktyk, a nie jedną szczegółową pisemną umowę.
Jak ukształtowały się te zasady
Przed 1967 rokiem miejscem zarządzał jordański Waqf. Po przejęciu przez Izrael kontroli nad Starym Miastem podczas wojny sześciodniowej minister obrony Mosze Dajan zezwolił Waqfowi na dalsze administrowanie wewnętrznymi sprawami religijnymi i kazał zdjąć izraelską flagę z Kopuły na Skale. Izraelska policja zachowała odpowiedzialność za bezpieczeństwo. Zasady rozwijały się poprzez decyzje i praktykę; nie ustanowił ich jeden formalny dokument precyzujący wszystkie uprawnienia.
Rola Jordanii znajduje też odzwierciedlenie w izraelsko-jordańskim traktacie pokojowym z 1994 roku, który uznaje „szczególną rolę” Jordanii w odniesieniu do muzułmańskich świętych miejsc w Jerozolimie. Raport CRS wyjaśnia, że izraelskie władze nadzorują wstęp niemuzułmanów przez jedną bramę, a Waqf zarządza pozostałymi bramami dla muzułmanów. Podział ten ma charakter praktyczny, a jego szczegóły są przedmiotem sporów: kwestie dostępu, utrzymania i działań policji wielokrotnie wywoływały nieporozumienia.
Dostęp i modlitwa w praktyce
Polityka Izraela rozróżnia dostęp i kult religijny. Niemuzułmanie mogą odwiedzać to miejsce w wyznaczonych godzinach, z zastrzeżeniem decyzji dotyczących bezpieczeństwa i czasowych ograniczeń. Raporty Departamentu Stanu o wolności religijnej dokumentują przypadki ograniczania przez władze dostępu muzułmanom i Żydom ze względu na wiek, płeć, wyznanie lub kwestie bezpieczeństwa. Zasady zwiedzania mogą się więc różnić zależnie od daty i okoliczności; przed podróżą należy sprawdzić aktualne oficjalne informacje.
Formalna polityka i wydarzenia w terenie nie zawsze są takie same. Zdarzało się, że żydowscy goście modlili się lub wykonywali praktyki religijne mimo deklarowanego zakazu, a egzekwowanie go przez policję bywało różne. Deklarowana przez rząd polityka nadal zakazuje modlitw nieislamskich na terenie kompleksu. Kult żydowski jest dozwolony na placu przy Ścianie Zachodniej, poniżej Wzgórza. Dowiedz się, do czego może odnosić się nazwa „Al-Aksa” i jakie budowle znajdują się w kompleksie.