Imigranci z byłego Związku Radzieckiego powiększyli w latach 90. grono izraelskich inżynierów, naukowców i innych wykwalifikowanych pracowników. Ich przyjazd zbiegł się z rozwojem izraelskiej branży zaawansowanych technologii, ale sama imigracja nie stworzyła tej branży, a wielu wykształconych specjalistów początkowo pracowało poza wyuczonym zawodem.
W krótkim czasie przybyła liczna wykwalifikowana kadra
Według izraelskiego Centralnego Biura Statystycznego w latach 90. kraj przyjął około 900 000 imigrantów z byłego Związku Radzieckiego. To samo zestawienie statystyczne podaje, że 25 procent zatrudnionych imigrantów z byłego Związku Radzieckiego pracowało w zawodach naukowych, akademickich, specjalistycznych lub technicznych, w porównaniu z 29 procentami wszystkich zatrudnionych Żydów w grupie porównawczej. To użyteczny punkt odniesienia dla kadry wchodzącej do zmieniającej się gospodarki Izraela, opisanej w rozdziale OECD o migracji wysoko wykwalifikowanych pracowników do Izraela. Kategorie te opisują pracę po przyjeździe; nie oznaczają, że każdy imigrant podjął pracę w branży technologicznej. Zobacz charakterystykę fali imigracyjnej opracowaną przez Centralne Biuro Statystyczne.
Badania akademickie dokumentują trudności związane z dostosowaniem kwalifikacji. Analiza dotycząca rosyjskich inżynierów wykazała, że tylko część z nich zdobyła posady inżynierskie, a wyniki różniły się w zależności od wieku, płci i specjalizacji. Inżynierowie wykształceni w dziedzinie elektroniki, informatyki i zaawansowanych technologii lepiej przystosowali się do nowych warunków niż osoby z niektórych tradycyjnych branż. Pomaga to wyjaśnić, dlaczego liczby przywiezionych kwalifikacji nie można utożsamiać z natychmiastowym zatrudnieniem na odpowiadających im stanowiskach.
Szkolenia i technologia wpływały na wyniki na rynku pracy
Badania dotyczące imigrantów zatrudnionych w izraelskiej branży zaawansowanych technologii wykazały dodatni związek między udziałem w szkoleniach organizowanych przez rząd a późniejszą pracą na stanowiskach specjalistycznych w tej branży. Wynik ten przedstawiono w badaniu Sarit Cohen-Goldner na temat szkoleń imigrantów i zatrudnienia w branży zaawansowanych technologii. Wskazuje on na praktyczny mechanizm: lokalne szkolenia pomagały części imigrantów przełożyć wcześniejsze doświadczenie na pracę odpowiadającą oczekiwaniom izraelskich pracodawców. Nie dowodzi to, że wszyscy uczestnicy trafili do tej branży ani że jeden program spowodował jej ogólny rozwój.
Odrębna analiza imigracji i dostosowań gospodarczych wykazała, że globalne zmiany technologii produkcji pomogły Izraelowi wchłonąć wzrost podaży wykwalifikowanej siły roboczej w latach 90., jak podsumowano w przeglądzie OECD dotyczącym migracji wykwalifikowanych pracowników. Autorzy uznali, że zmiany struktury produkcji nie wyjaśniają tych dostosowań w ten sam sposób. Ustalenia te pozwalają precyzyjniej opisać to zjawisko niż twierdzenie, że imigranci samodzielnie stworzyli „Start-Up Nation”.
Imigranci wnieśli wkład w ramach szerszego ekosystemu
Izraelska branża technologiczna zależała również od uniwersytetów, istniejących firm, polityki rządu, inwestycji i popytu światowego. Wykwalifikowani imigranci dołączyli do już istniejącego ekosystemu, wnosili swoją wiedzę i w różnym tempie podejmowali nowe prace. Ich wymierny wkład najlepiej oceniać na podstawie badań rynku pracy, a nie niepopartych dowodami twierdzeń o tym, jaki odsetek eksportu, firm lub wynalazków był ich dziełem.
Szerszą chronologię imigracji i integracji przedstawia tekst Od refuseników do aliji lat 90.. O instytucjach kulturalnych tworzonych przez imigrantów przeczytasz w tekście Rosyjskojęzyczni Izraelczycy: kultura, tożsamość i służba wojskowa.