Zobacz pod: Miłość i Aż do końca ziemi Davida Grossmana ukazują traumę poprzez historie rodzinne, a nie historyczne streszczenia. Pierwsza opowiada o Momiku, dziecku ocalałych z Holokaustu, który próbuje zrozumieć historię otaczającą jego rodziców; druga śledzi Orę, matkę, której lęk o syna kształtuje podróż przez Izrael.
Momik i przemilczana przeszłość rodziny
Bibliografia Instytutu wymienia Zobacz pod: Miłość wśród powieści Grossmana; książka po raz pierwszy ukazała się po hebrajsku w 1986 roku. Zaczyna się w Jerozolimie w 1959 roku. Momik ma dziewięć lat, a doświadczenia rodziców z Holokaustu kształtują jego dzieciństwo, choć nie opowiadają mu o nich wprost. Opis wydawcy przedstawia go jako chłopca, który usiłuje pojąć katastrofę i chronić się przed wyobrażonym powrotem groźnej „bestii”; przeczytaj opis powieści na stronie wydawcy.
Powieść składa się z czterech części o odmiennych sposobach narracji. Po opowieści o dzieciństwie Momika następuje historia jego stryjecznego dziadka Anshela Wassermana oraz coraz bardziej wyobrażeniowe próby zbliżenia się do tego, czego nie da się ująć zwykłym językiem. Te zmiany sprawiają, że forma książki staje się częścią jej tematu: pytania dziecka przeradzają się w konfrontację z odziedziczoną pamięcią. Książka nie twierdzi, że izraelskie społeczeństwo powszechnie milczało o ocalałych; przedstawia jedną fikcyjną rodzinę i wysiłek jednego dziecka, by zrozumieć jej historię.
Podróż Ory w powieści Aż do końca ziemi
Aż do końca ziemi po raz pierwszy wydano po hebrajsku w 2008 roku. Główna bohaterka powieści, Ora, opuszcza dom i wędruje po Galilei z Avramem po tym, jak jej syn Ofer rozpoczyna operację wojskową. Wierzy, że oddalenie od wiadomości może uchronić ją przed budzącym strach komunikatem; to jej strategia i nadzieja, a nie dosłowna gwarancja jego bezpieczeństwa.
Prace nad powieścią rozpoczęły się jeszcze przed jej publikacją. Fabuła skupia się na Orze, Avramie i Oferze, a nie stanowi zapisu historii rodziny Grossmana. Bibliografia Instytutu wymienia hebrajskie wydanie w dorobku Grossmana.
Życie prywatne niesie historię publiczną
Obie książki wprowadzają przemoc historyczną w intymne relacje. Momik próbuje zrozumieć, co ukształtowało jego rodziców; lęk Ory zmienia jej relację z synem i Avramem. Fabuły Grossmana skupiają się na tym, jak ludzie kochają, pamiętają i rozmawiają, gdy wydarzenia publiczne wkraczają do domu.
Biografia autora Grossmana odnotowuje jego międzynarodowe wyróżnienia, w tym Międzynarodową Nagrodę Bookera z 2017 roku, przyznaną za Wchodzi koń do baru w przekładzie Jessiki Cohen. Informacje o pozostałych autorach z tej kategorii znajdziesz w tekście Od opowieści o pionierach do współczesnej prozy hebrajskiej.