Cel wojskowy znajdujący się w mieście nadal podlega zasadom rozróżniania, proporcjonalności i ostrożności. Jego położenie wśród ludności cywilnej nie czyni cywilów dopuszczalnym celem ani nie znosi obowiązków atakującego. Bezprawne wykorzystywanie przez Hamas obecności cywilów do osłaniania operacji wojskowych narusza MPH, ale postępowanie strony broniącej się nie zwiększa korzyści wojskowej atakującego ani nie uchyla ochrony cywilów.
Wykorzystywanie cywilów jako żywych tarcz nie znosi obowiązków atakującego
Artykuł 51 ust. 7 Protokołu dodatkowego I zakazuje wykorzystywania cywilów do osłaniania celów wojskowych, a art. 51 ust. 8 wyraźnie stanowi, że naruszenia te nie zwalniają żadnej strony z obowiązków wobec ludności cywilnej. MKCK uznaje ten zakaz również w swojej zwyczajowej normie MPH dotyczącej żywych tarcz. Atakujący nadal musi ocenić przewidywane szkody wśród ludności cywilnej, zweryfikować cel i podjąć wykonalne działania w celu ograniczenia szkód.
W przypadku tunelu lub innego celu wojskowego pod zaludnionym obszarem pytania prawne pozostają konkretne: jaki cel wojskowy jest atakowany, jakich ubocznych szkód można się spodziewać, jakiej korzyści się oczekuje oraz jakie wykonalne środki lub pora ataku mogłyby zmniejszyć zagrożenie dla cywilów? Samo podziemne położenie nie odpowiada na żadne z tych pytań.
Szpitale podlegają dodatkowej ochronie
Jednostki medyczne należy szanować i chronić. Zgodnie z art. 13 Protokołu dodatkowego I cywilne jednostki medyczne tracą ochronę tylko wtedy, gdy poza swoją funkcją humanitarną są wykorzystywane do działań szkodliwych dla przeciwnika; ochrona ustaje dopiero po bezskutecznym upływie stosownego terminu wyznaczonego w ostrzeżeniu, jeśli jest ono wymagane. Artykuł 19 IV Konwencji genewskiej podobnie określa działania szkodliwe dla przeciwnika i wymóg ostrzeżenia, które pozostało bez skutku. Szpital nie traci ochrony tylko dlatego, że leczą się w nim ranni kombatanci.
Szkoły nie korzystają ze szczególnej zasady dotyczącej szpitali, która wymaga ostrzeżenia przed ustaniem ochrony. Zgodnie z art. 52 Protokołu dodatkowego I pozostają one obiektami cywilnymi, chyba że ze względu na swój charakter, położenie, przeznaczenie lub sposób użycia skutecznie wspierają działania wojskowe, a ich zniszczenie, zajęcie lub neutralizacja zapewni w danych okolicznościach określoną korzyść wojskową. Nawet wtedy nadal obowiązują ochrona cywilów i zasada proporcjonalności.
Ostrzeżenia są środkiem ostrożności, a nie zgodą na atak
Artykuł 57 wymaga skutecznego uprzedniego ostrzeżenia o atakach, które mogą wpłynąć na ludność cywilną, chyba że okoliczności na to nie pozwalają. Skuteczność ostrzeżenia ocenia się w danych okolicznościach, między innymi pod kątem tego, czy ludzie mogą je otrzymać i zastosować się do niego. Ostrzeżenie nie zmienia cywilów, którzy pozostają na miejscu, w dozwolone cele i nie znosi testu proporcjonalności. Atakujący nadal musi odwołać lub zawiesić atak, jeśli można się spodziewać, że spowoduje nadmierne szkody.