Korytarz Gospodarczy Indie–Bliski Wschód–Europa (IMEC) to proponowana sieć mająca połączyć Indie, Zatokę Perską i Europę za pomocą transportu morskiego, kolei, kabli energetycznych i łączy cyfrowych. Memorandum z września 2023 roku podpisali przedstawiciele Indii, Stanów Zjednoczonych, Arabii Saudyjskiej, Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Unii Europejskiej, Francji, Niemiec i Włoch. Położenie Izraela nad Morzem Śródziemnym czyni go potencjalnym ogniwem tranzytowym, ale memorandum jest ramowym porozumieniem, a nie gotową linią kolejową ani działającym szlakiem handlowym.
Założenia IMEC
Memorandum opisuje wschodni korytarz z Indii do Zatoki Perskiej i północny korytarz z Zatoki Perskiej do Europy. Planowana infrastruktura obejmuje połączenia kolejowe, łączność energetyczną i cyfrową oraz rurociągi eksportowe czystego wodoru. Ogłoszenie z września 2023 roku Komisji Europejskiej przedstawia uczestniczące rządy i planowane połączenia.
Lądowy most wykorzystujący izraelskie porty wymagałby transgranicznej budowy, zgodnych systemów celnych i kolejowych, inwestycji komercyjnych oraz porozumień politycznych między wszystkimi państwami tranzytowymi. Formalne stosunki saudyjsko-izraelskie mogłyby ułatwić część tych ustaleń, ale nie gwarantują budowy korytarza. Te same propozycje infrastrukturalne pojawiają się w omówieniu bezpieczeństwa regionalnego, ponieważ Morze Czerwone również jest kluczowym szlakiem handlowym.
Wizja 2030 i możliwości handlowe
Arabia Saudyjska uruchomiła program Wizja 2030 w 2016 roku, aby zdywersyfikować gospodarkę, rozwinąć sektory pozanaftowe i przyciągnąć inwestycje. Stwarza to potencjalne zapotrzebowanie na logistykę, gospodarkę wodną, energetykę, cyberbezpieczeństwo i inne technologie. Nie oznacza to, że izraelskie firmy otrzymały kontrakty na budowę NEOM ani innych saudyjskich projektów. Każda działalność gospodarcza zależałaby od saudyjskich regulacji, decyzji firm i warunków dyplomatycznych.
Oficjalny przegląd Wizji 2030 Arabii Saudyjskiej opisuje dywersyfikację i inwestycje jako cele programu. Potencjalne obszary współpracy obejmują logistykę, gospodarkę wodną, energetykę i technologię; nie określono żadnych umów dwustronnych ani wartości wymiany handlowej.
Co pozostaje na etapie propozycji
Sygnatariusze IMEC określili zamierzoną współpracę w memorandum; finansowanie i budowa trasy to przyszłe kroki. Połączenie kolejowe przez Izrael i Jordanię, nowe połączenie energetyczne oraz kontrakty handlowe między firmami saudyjskimi i izraelskimi wymagałyby odrębnych porozumień i inwestycji.
Argumenty gospodarcze za projektem mają więc charakter strategiczny i warunkowy: normalizacja mogłaby umożliwić niektóre projekty transgraniczne oraz ściślej połączyć rynki państw Zatoki Perskiej, Izraela, Indii i Europy. Praktyczne pytanie brzmi, czy strony sfinansują, zbudują i będą zarządzać infrastrukturą przecinającą wiele granic. Warunki polityczne wpływające na tę perspektywę omawiają saudyjskie żądania i izraelskie ograniczenia.