Artykuł 51 Karty Narodów Zjednoczonych uznaje przyrodzone prawo do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony w razie napaści zbrojnej, do czasu podjęcia przez Radę Bezpieczeństwa środków koniecznych do utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa. Państwo powołujące się na samoobronę musi zawiadomić Radę. Zasada proporcjonalności w Karcie dotyczy skali i zakresu siły potrzebnych do osiągnięcia celu obronnego; jest odrębna od proporcjonalności pojedynczego ataku w rozumieniu MPH.
Samoobronę ograniczają jej cel i konieczność
Proporcjonalność w ramach jus ad bellum oznacza ocenę, czy ogólne użycie siły ogranicza się do tego, co konieczne, by powstrzymać lub odeprzeć napaść zbrojną i przeciwdziałać zagrożeniu. Nie jest to obliczenie ofiara za ofiarę. Konieczność nie oznacza, że trzeba najpierw wyczerpać każdą możliwą opcję niewojskową; wymaga, by użycie siły odpowiadało napaści zbrojnej i było potrzebne do osiągnięcia celu obronnego.
Zasady te nie dają automatycznego upoważnienia do likwidacji struktur władzy przeciwnika. Zwyczajowa norma MKCK dotycząca proporcjonalności ataku ma zastosowanie do pojedynczych ataków w ramach MPH. To cel obronny i okoliczności decydują o tym, czy konkretne użycie siły jest konieczne i proporcjonalne.
MPH nadal reguluje każdy atak
Nawet gdy państwo działa w samoobronie, sposób prowadzenia walki reguluje MPH. W każdym ataku należy odróżniać cele wojskowe od cywilów i obiektów cywilnych, unikać przewidywanych ubocznych szkód niewspółmiernych do konkretnej i bezpośredniej oczekiwanej korzyści wojskowej oraz podejmować wykonalne środki ostrożności. Artykuł 57 Protokołu dodatkowego I określa najważniejsze środki ostrożności. Zgodność z jus ad bellum nie przesądza o zgodności z MPH i odwrotnie.
O odrębnej zasadzie dotyczącej pojedynczego ataku przeczytaj w artykule Proporcjonalność ataku. Informacje o kontroli i ograniczeniach prawnych w Izraelu znajdziesz w artykule Jak Izrael kontroluje decyzje o wyborze celów.