Prezydenckie narady i misja utworzenia rządu
Prezydent Izraela Jicchak Herzog stoi przed zadaniem wyłonienia kandydata, który podejmie próbę utworzenia kolejnego izraelskiego rządu po nierozstrzygniętych wyborach. W następstwie wyborów parlamentarnych z 27 października ani premier Binjamin Netanjahu, ani lider opozycji Eisenkot nie uzyskali 61 mandatów wymaganych do zdobycia większości w 120-osobowym Knesecie.
Konsultacje prezydenta Herzoga z frakcjami parlamentarnymi zakończyły się w czwartek rezultatem 67 rekomendacji dla Eisenkota wobec 46 dla Netanjahu. Partia Jashar podkreśliła, że Eisenkot otrzymał największą liczbę rekomendacji spośród wszystkich pretendentów do fotela premiera od 2015 roku, określając Netanjahu jako premiera rządu tymczasowego stojącego na czele mniejszości. Prezydent Herzog ogłosił jednak, że nie powierzył jeszcze misji formowania rządu. Herzog oświadczył, że pomimo liczby rekomendacji „wzajemne weta między blokami, jak i wewnątrz nich” rodzą poważną niepewność co do tego, czy którykolwiek z liderów zdoła stworzyć stabilną administrację. Prezydent potwierdził, że w trakcie weekendu przeprowadzi dalsze rozmowy, a oficjalnego kandydata wskaże w niedzielę.
Podziały koalicyjne i wymagana większość
Liczba rekomendacji nie oznacza powstania funkcjonującego rządu. Sojusz narodowo-religijny Netanjahu uzyskał 53 mandaty, podczas gdy blok Eisenkota, składający się z czterech partii żydowskich, dysponuje 48 miejscami. Pozostałe 19 mandatów zdobyły dwa ugrupowania reprezentujące arabską mniejszość w Izraelu: Ra'am i Zjednoczona Lista. Choć obie partie pod arabskim przywództwem poparły Eisenkota podczas konsultacji prezydenckich, chcąc uniemożliwić Netanjahu powrót do władzy, Eisenkot jednoznacznie wykluczył włączenie ich do swojej koalicji rządzącej.
Eisenkot zażądał konkretnych ustępstw programowych przed rozważeniem współpracy, w tym uznania Hamasu za organizację terrorystyczną przez ugrupowania arabskie. Choć lider Ra'am Mansur Abbas opowiedział się za rozbrojeniem Hamasu, odmówił nazwania go formacją terrorystyczną. Jednocześnie w obozie Netanjahu doszło do rozłamu, gdy wieloletni sojusznik dysponujący siedmioma mandatami – Zjednoczony Judaizm Tory – wstrzymał swoje poparcie z powodu nieuchwalenia zwolnień ze służby wojskowej dla ultraortodoksyjnych mężczyzn. Ponieważ Eisenkot odmawia współrządzenia z frakcjami arabskimi, a Szas poparł Netanjahu, żaden z liderów nie posiada ostatecznego porozumienia większościowego.
Procedura konstytucyjna dotycząca formowania rządu
Gdy prezydent Herzog wyznaczy kandydata w niedzielę, osoba ta otrzyma 28-dniowy termin na wynegocjowanie formalnej koalicji, z możliwością przedłużenia go o 14 dni. Jeśli ten kandydat nie zdoła utworzyć rządu, prezydent może powierzyć 28-dniową misję innej osobie. Gdyby i ta próba zakończyła się niepowodzeniem, większość posłów Knesetu może wskazać trzeciego parlamentarzystę w ramach ostatecznego, 14-dniowego okresu.
Binjamin Netanjahu sprawuje obecnie urząd jako tymczasowy premier, a Eisenkot ani nie został mianowany na premiera, ani nie został zaprzysiężony.