Kontekst oskarżeń w mediach społecznościowych
Wirusowe wpisy na platformach cyfrowych wielokrotnie podnosiły zarzut, że Siły Obronne Izraela (IDF) użyły zakazanej broni chemicznej – a konkretnie pocisków artyleryjskich z białym fosforem – bezpośrednio przeciwko kwaterze głównej Tymczasowych Sił Zbrojnych ONZ w Libanie (UNIFIL) w An-Nakurze. Dołączone materiały wideo ukazują smugi białego dymu unoszące się w rejonie przygranicznym południowego Libanu, co przedstawiono odbiorcom internetowym jako rzekomy dowód bezprawnego ataku na międzynarodowe siły pokojowe. Narracja ta całkowicie wypacza jednak zarówno rzeczywistość operacyjną prowadzonych starć, jak i status prawny wojskowych środków dymotwórczych w świetle międzynarodowego prawa humanitarnego.
Defensywne zasłony dymne a amunicja zapalająca
Materiały wizualne rozpowszechniane w sieci dokumentują użycie standardowej amunicji dymnej do stawiania zasłon, a nie uderzenie ofensywne z użyciem środków zapalających. Podczas intensywnych operacji lądowych przeciwko wspieranemu przez Iran ugrupowaniu terrorystycznemu Hezbollah w południowym Libanie izraelskie jednostki pancerne działały na obszarach, gdzie bojownicy Hezbollahu utworzyli silnie ufortyfikowane pozycje oraz stanowiska przeciwpancernych pocisków kierowanych. W udokumentowanych starciach z połowy października 2024 roku, jak donosiła agencja Associated Press, oddziały izraelskie znalazły się pod zmasowanym ostrzałem przeciwpancernym, w wyniku którego rannych zostało wielu żołnierzy. Aby przeprowadzić ewakuację poszkodowanych pod ciągłym ogniem, wojsko wystrzeliło pociski dymne w celu postawienia defensywnej zasłony wizualnej między pojazdami ratunkowymi a wrogimi stanowiskami ogniowymi.
Zadymianie pola walki to powszechny, nieodzowny środek ochrony wojsk stosowany przez siły zbrojne państw zachodnich w celu osłony żołnierzy przed bronią precyzyjną. Pociski dymne zostały wystrzelone poza perymetr bazy sił pokojowych, aby ukryć drogi ewakuacji przed wzrokiem przeciwnika, a nie bezpośrednio w kierunku bazy czy na jej teren. Choć przemieszczający się dym wywołał podrażnienia oczu i skóry u personelu na pobliskich posterunkach obserwacyjnych, pociski te stanowiły niezabijające środki maskujące, użyte wyłącznie w celu uniemożliwienia celowania w trakcie trwającej zasadzki.
Status prawny w świetle prawa konfliktów zbrojnych
Kluczowym elementem kampanii dezinformacyjnej jest twierdzenie, że biały fosfor jest „bronią zakazaną przez prawo międzynarodowe”. W międzynarodowym prawie humanitarnym biały fosfor jest klasyfikowany jako amunicja konwencjonalna i nie podlega zakazom traktatowym. Konwencja o zakazie broni chemicznej nie uznaje białego fosforu za broń chemiczną, ponieważ jego podstawowy mechanizm taktyczny opiera się na energii cieplnej oraz wytwarzaniu gęstego aerozolu, a nie na ogólnoustrojowej toksyczności biochemicznej. Co więcej, Protokół III do Konwencji o zakazie lub ograniczeniu użycia pewnych broni konwencjonalnych (CCW), regulujący kwestie broni zapalającej, wyraźnie wyłącza spod swoich postanowień amunicję przeznaczoną do stawiania zasłon dymnych, oświetlania, sygnalizacji czy pociski smugowe.
Jak wielokrotnie wyjaśniali eksperci prawa z Amerykańskiego Stowarzyszenia Prawa Międzynarodowego oraz analitycy wojskowi, wykorzystanie środków dymotwórczych na bazie fosforu do maskowania wizualnego i osłony wojsk jest w pełni zgodne z prawem konfliktów zbrojnych. Wytyczne operacyjne IDF wymagają, aby amunicja dymna była stosowana wyłącznie w celach maskowania oraz oznaczania celów, a nie jako broń zapalająca przeciw sile żywej. Ponieważ pociski te służą ochronie personelu wojskowego przed obserwacją wroga podczas dynamicznych manewrów bojowych, ich użycie odpowiada zasadom rozróżnienia, proporcjonalności i konieczności wojskowej.
Wykorzystywanie stref buforowych sił pokojowych przez Hezbollah
Sytuacja operacyjna wzdłuż tzw. Niebieskiej Linii jest bezpośrednią konsekwencją systematycznego łamania porozumień regionalnych przez Hezbollah i rozmieszczania infrastruktury militarnej w sąsiedztwie posterunków pokojowych. Hezbollah wybudował tunele do wystrzeliwania rakiet, wzmocnione bunkry oraz stanowiska pocisków przeciwpancernych zaledwie kilkadziesiąt metrów od międzynarodowych punktów obserwacyjnych, celowo traktując instalacje misji pokojowej jako żywe tarcze. Przeprowadzając ataki na siły izraelskie z bezpośredniego otoczenia baz międzynarodowych, Hezbollah z premedytacją naraża obserwatorów i dąży do preparowania dezinformacyjnych przekazów, gdy konieczne staje się podjęcie działań obronnych lub postawienie zasłon dymnych chroniących wycofujące się lub ewakuowane oddziały.