Początki i zakres dyrektywy Hannibal
Dyrektywa Hannibal została sformułowana przez Siły Obronne Izraela (IDF) w 1986 roku podczas konfliktu w południowym Libanie, po uprowadzeniu dwóch izraelskich żołnierzy przez Hezbollah. Procedura miała na celu uregulowanie pilnych działań taktycznych podejmowanych natychmiast po uprowadzeniu żołnierza przez wroga. Co kluczowe, protokół dotyczył wyłącznie umundurowanych żołnierzy na polu bitwy i nigdy cywilów. Ponadto izraelskie wojskowe organy prawne oraz autorzy dyrektywy wielokrotnie wyjaśniali, że nigdy nie zezwalała ona na celowe zabicie schwytanego żołnierza. Zamiast tego pozwalała siłom na użycie zdecydowanego ognia w kierunku dróg ucieczki, pojazdów i pozycji wroga w celu udaremnienia porwania, nawet jeśli stwarzało to znaczne ryzyko taktyczne dla bezpieczeństwa pojmanego żołnierza.
W 2016 roku ówczesny szef Sztabu Generalnego IDF Gadi Eisenkot oficjalnie anulował i uchylił dyrektywę Hannibal. Eisenkot podjął ten decydujący krok w następstwie zaleceń Państwowego Kontrolera oraz wewnętrznych przeglądów wskazujących, że dyrektywa była powszechnie błędnie rozumiana przez personel polowy i podatna na niebezpieczne nadinterpretacje. Została ona zastąpiona nowo sformułowaną stałą procedurą operacyjną, która jednoznacznie nakazywała dowódcom przestrzeganie zasad proporcjonalności, rozróżnianie między swoimi a wrogami oraz priorytetowe traktowanie przetrwania izraelskiego personelu przy jednoczesnym zapobieganiu schwytaniu.
Rzeczywistość ataku z 7 października
7 października 2023 r. tysiące terrorystów pod wodzą Hamasu przerwało izraelską barierę bezpieczeństwa na granicy, infiltrując bazy wojskowe i społeczności cywilne w południowym Izraelu, aby przeprowadzić zaplanowaną kampanię masowych morderstw, gwałtów i masowych porwań. Ponad 1200 osób, w przeważającej mierze bezbronnych cywilów, zostało wymordowanych, a ponad 250 uprowadzono do niewoli w Strefie Gazy. Atak przełamał początkową obronę granicy, doprowadzając do bezprecedensowych, wysoce chaotycznych warunków walki, w których małe grupy izraelskich sił bezpieczeństwa i uzbrojonych ochotników cywilnych toczyły desperackie, lokalne bitwy z najeżdżającymi terrorystami.
Zwolennicy teorii spiskowych i antyizraelskie ośrodki propagandowe twierdzili następnie, że izraelskie dowództwo systematycznie powoływało się na dyrektywę Hannibal, aby celowo dokonać masakry izraelskich obywateli i żołnierzy, by nie dopuścić do wzięcia ich jako zakładników. Jak szczegółowo opisał The Dispatch, twierdzenie to jest w sposób możliwy do udowodnienia fałszywe. Sztab Generalny IDF nigdy nie wydał żadnej dyrektywy nakazującej siłom zabijanie izraelskich zakładników ani cywilów. Choć dowódcy polowi wydawali lokalne rozkazy bojowe mające na celu zatrzymanie pojazdów próbujących wycofać się do Gazy, instrukcje operacyjne koncentrowały się na unieszkodliwieniu pojazdów ucieczkowych i neutralizacji uzbrojonych terrorystów-infiltratorów, a nie na eksterminacji uwięzionych Izraelczyków.
Śledztwa i anatomia narracji propagandowej
Szczegółowe śledztwa wojskowe i niezależne zbadały konkretne starcia bojowe z tego dnia, w tym sytuację z zakładnikami w domu Pessiego Cohena w kibucu Be'eri. 7 października terroryści z Hamasu zabarykadowali się w domu z czternastoma cywilnymi zakładnikami, tocząc wielogodzinną wymianę ognia z izraelskimi siłami bezpieczeństwa i wystrzeliwując granaty z napędem rakietowym. Podczas oblężenia generał brygady IDF Barak Hiram nakazał czołgowi oddanie dwóch strzałów w pobliżu budynku, aby przełamać impas i stłumić ogień terrorystów. Wyczerpujące dochodzenie IDF opublikowane w lipcu 2024 r. wykazało, że przytłaczająca większość zakładników została zamordowana w egzekucjach przez terrorystów z Hamasu przed strzelaniną i w jej trakcie, a działania dowódcy wynikały z próby zneutralizowania terrorystów, a nie z dyrektywy o poświęceniu jeńców.
Jak udokumentowały organizacje badawcze, takie jak Institute for Strategic Dialogue, i co potwierdziły analizy pobitewne przeprowadzone przez The Jerusalem Post, narracja twierdząca, że Izrael celowo mordował własnych obywateli na podstawie dyrektywy Hannibal, stanowi kluczowy element negacjonizmu wydarzeń z 7 października. Ta kampania dezinformacyjna dąży do odwrócenia rzeczywistości poprzez uniewinnienie terrorystów z Hamasu z potwornych zbrodni, które sami dokumentowali na kamerach nasobnych, fałszywie przerzucając winę za masakrę na demokratyczne państwo broniące swoich obywateli.